وجود ۳۰۰ گونه گیاه دارویی در خراسان شمالی در گرو برنامه اصولی و علمی است - وجود ۳۰۰ گونه گیاه دارویی در خراسان شمالی در گرو برنامه اصولی و علمی است | پورتال سازمان جهاد کشاورزي خراسان شمالي

 

استان خراسان شمالی به لحاظ داشتن ویژگی‌های خاص طبیعی و اقلیمی و تنوع آب و هوایی منحصر به فرد مهد گیاهان دارویی در کشور است این استان از این نظر در کشور شهره شده است.

به گزارش روابط عمومی سازمان جهادکشاورزی خراسان شمالی به نقل از خبرگزاری علم وفناوری ، کارشناسان بر این باورند که هم اکنون گنجینه ای که همان دارو های گیاهی است در خراسان شمالی وجود دارد که به شکل سنتی برداشت و به فروش می رسد، این کالای با ارزش که بسیار سود آور است باید به شکل علمی کاشت، داشت و برداشت شود حتی باید این محصول فراوری شود در این صورت است که ارزش ریالی زیادی عاید مردم این استان می کند.

آثار گیاهان دارویی خراسان شمالی در محصولات کشور های اروپایی دیده می شود که سود نیز بیشتر عاید آنان می شود چرا که محصولات این استان به صورت فله ای به سایر استان های حمل می شود و از آنجا نیز به کشور های خارجی صادر می شود، محصولات این استان در کشور های خارجی فراوری و حتی دوباره بریا مصرف به کشور بر می گردد.

خراسان شمالی با بیش از ۲ میلیون هکتار عرصه‌های طبیعی، خواستگاه رویش ۳۵۰ گونه گیاهان دارویی و صنعتی متعددی است که در همین راستا تاکنون ۲۶ طرح احیا و بهره برداری گیاهان دارویی و صنعتی در سطح ۹۶ هزار هکتار با تولید ۸۲ تن محصول توسط ادره کل منابع طبیعی و آبخیزداری تهیه شده است.

مصرف گیاهان دارویی درخراسان شمالی به لحاظ داشتن ویژگی‌های خاص طبیعی و اقلیمی و تنوع آب و هوایی منحصر به فرد، از دیرباز مورد توجه بوده و هم اکنون هم در اکثر مناطق روستایی و عشایری مصرف گیاهان دارویی در درمان برخی بیماری‌ها از جایگاه بالایی برخوردار است.

مدیر کل منابع طبیعی استان خراسان شمالی گفت: در راستای طرح‌های احیاء و بهره برداری در سال گذشته ۱۵ تن زرشک، یک تن کتیرا و بیش از هفت تن محصول شیره باریجه در استان برداشت شده است.

حسن وحید گفت: در سال‌های ۹۵ و ۹۶ مجوز حمل ۱۰۸ تن شیرین بیان، ۲۱ تن باریجه و یک تن کتیرا به خارج از استان داده شده است.

حسن وحید افزود: در سال ۹۶ از محل اعتبارات استانی تهیه و بازنگری ۸ طرح گیاهان دارویی از جمله باریجه، کتیرا، آویشن، مرزه کوهی، به مساحت ۱۲ هزار هکتار در سطح استان در دست اقدام است.

مدیر کل منابع طبیعی خراسان شمالی افزود: در راستای اجرای طرح احیا و بهره برداری زرشک وحشی چهاربید، ۱۴ هکتار از رویشگاه این گونه از گیاه دارویی در سال ۹۶ در شهرستان جاجرم احیا و غنی سازی شد.

مهم‌ترین مزایای کشت و توسعه گیاهان دارویی  شامل سود آوری و ارزش افزوده بالا نسبت به سایر محصولات زراعی، سازگاری با محیط و قابلیت کشت در شرایط نامساعد و محدود کننده اقلیمی، خاک و آب، مدیریت مصرف آب و اصلاح الگوی کشت، توسعه سلامت و بهداشت عمومی و امکان تولید محصول ارگانیک و تامین ماده خام اولیه برای صنایع فرآوری، دارویی، بهداشتی، آرایشی و ایجاد اشتغال است.

 توسعه اکوتوریسم، افزایش صادرات و ایجاد درآمد ارزی، استفاده از گیاهان دارویی به عنوان مکمل‌های غذایی، تنقلات، نوشابه سازی، شیرینی سازی را ازدیگر مزایای کشت گیاهان دارویی است.

گونه‌های گیاهی مرتعی و جنگلی مانند دنبلان، مرزه کوهی، باریجه (قسنی)، گل گاو زبان، علف چای، مریم گلی، گل کاسنی، گل گندم، مریم نخودی، درمنه، علف گاو زبان، اشنیان (شقار)، اسطوخودوس و ... گونه‌های مجاز مشروط می‌باشد که با دریافت مجوز و در حد محدود مجاز است.

دره ها و کوهستان های استان خراسان شمالی سرشار از گیاهانی است که بیشتر آنها از گذشته های دور کاربرد دارویی مؤثری در بهبود بیماری ها داشته اند و شناخت و طرز استفاده آنها از پیشینیان سینه به سینه نقل شده است.

تولید و فرآوری گیاهان دارویی یکی از پردرآمدترین شغل ها است که این استان با داشتن بیش از 300 گونه گیاه دارویی، ظرفیت و پتانیسل را برای توسعه این بخش و ایجاد اشتغال را دارد.

توسعه کاشت و فرآوری گیاهان دارویی یکی از فرصت های اشتغال زای استان است که باید جوانان در این حوزه وارد شوند و برای ایجاد اشتغال و توسعه استان گام بر دارند زیرا که توسعه کشت گیاهان دارویی به‌ دلیل ارزش اقتصادی بالا می‌تواند در کنار حفظ رویشگاه‌های طبیعی به درآمدزایی مردمان هر منطقه کمک کند.

هم اکنون یک واحد بسته بندی عرقیات گیاهی با ظرفیت اسمی سالانه 400 تن در شهرستان بجنورد و یک واحد فعال عصاره گیری، اسانس گیری و بسته بندی عرقیات و گیاهان دارویی با ظرفیت 800 تن در شهرستان جاجرم مشغول فعالیت هستند.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان شمالی گفت: در سال 96 یک هزار و 499 هکتار از کشتزارهای استان زیر کشت گیاهان دارویی رفت که یک هزار و 307 تن محصول از این کشتزارها برداشت خواهد شد.

دکترعبداله یوسفی با بیان اینکه سطح زیر کشت گیاهان دارویی در کشتزارهای این استان نسبت به سال گذشته 214 هکتار افزایش یافته است اظهار کرد: گیاهان دارویی استان شامل زیره سبز، آویشن باغی، باریجه، نعنا فلفلی، خاکشیر، گشنیز ،کدو تخم کاغذی، کتان و.. است.

 وی مهم ترین مزایای کشت و توسعه گیاهان دارویی را شامل سود آوری و ارزش افزوده بالا نسبت به سایر محصولات زراعی، سازگاری با محیط و قابلیت کشت در شرایط نامساعد و محدود کننده اقلیمی، خاک و آب، مدیریت مصرف آب و اصلاح الگوی کشت، توسعه سلامت و بهداشت عمومی و امکان تولید محصول ارگانیک و تامین ماده خام اولیه برای صنایع فرآوری، دارویی، بهداشتی، آرایشی و ایجاد اشتغال عنوان کرد.

دکتر یوسفی توسعه اکوتوریسم، افزایش صادرات و ایجاد درآمدارزی، استفاده از گیاهان دارویی به عنوان مکمل های غذایی، تنقلات، نوشابه سازی، شیرینی سازی را ازدیگر مزایای کشت گیاهان دارویی عنوان کرد.

وی افزود: پهنه یابی مناطق مستعد توسعه کشت گیاهان دارویی در شهرستان های استان، تامین یک دستگاه ریز کارنده و دو دستگاه زعفران کار از محل اعتبارات استانی از دیگر اقدامات این سازمان است.

وی برنامه سال جاری را نیز در این راستا برگزاری کارگاه های آموزشی و بازدید از مزارع الگویی، ایجاد مزارع الگویی و توسعه کشت گیاهان داروئی و گل محمدی در مناطق مستعد استان با هدف تغییر الگوی کشت خصوصا در مناطق کم آب و اراضی مستعد شیبدار، بهره گیری از توان علمی مراکز تحقیقاتی و پژوهشی، توسعه تشکل های تولیدی گیاهان دارویی، حمایت از سرمایه گذاران صنایع تبدیلی و بسته بندی و حمایت از تولید کنندگان اندام های تکثیری و بذور اصلاح شده عنوان کرد.