سیمای کشاورزی استان ›› پورتال سازمان جهاد کشاورزي خراسان شمالي

استان خراسان شمالي با مساحتي حدود 28434 كيلومتر مربع از8 شهرستان بجنورد (مركز استان)، شيروان، اسفراين، مانه و سملقان ،جاجرم ، فاروج و گرمه و راز و جرگلان تشكيل شده است. اين استان از نظر موقعيت جغرافيايي؛ از شمال با كشور تركمنستان، از شرق و جنوب با استان خراسان رضوي، از جنوب غربي با استان سمنان و از غرب با استان گلستان هم مرز است.آثار كشف شده در اين استان نشان از قدمت تاريخي كهن آن دارد. محوطه باستاني معروفبه پهلوان و تپه حيدران جاجرم، قدمتي بيش از 12 هزار سال دارند. قديمي ترين اثرباستاني پابرجاي قبل از اسلام (بناي سنگي اسپاخو) در غرب شهرستان مانه و سملقان درفاصله 5 كيلومتري شمال شاهراه آسيايي در روستاي اسپاخو نيز دليل ديگري بر صحت اينادعا است.
براساس آخرین سرشماری عمومی نفوس و مسکن در آبان 1390 جمعیت استان برابر 867727 نفر (49.7 درصد مرد  و 50.3 درصد زن) بوده است.
ميزان بارندگي سالانه در اين استان در نواحي مختلف 130 تا 500ميلي متر متغير است كه بيشترين آن با مقدار 468 ميليمتر در شهرستان مانه وسملقان و ( ايستگاه دركش ) و كمترين آن به مقدار 120 ميليمتر در ايستگاه جاجرم گزارش شده است. متوسط دماي استان 13.05 درجه سانتيگراد بوده كه در فصل تابستان حداكثر به 40 درجه سانتيگراد در شهرستان مانه و سملقان مي رسد. بيشترين ميزان بارندگي در فصل زمستان و فروردين ماه نازل مي شود.  بطور كلي اقليم خراسان شمالي در طبقه نيمه خشك قرار گرفته است.
 منابع آبي استان شامل آبهاي سطحي و زيرزميني است. مهمترين رودخانه هاي استان عبارتند از رودخانه اترك با 211 كيلومتر طول ، كال شور با 195 كيلومتر و گرگان رود با طول 41 كيلومتر در استان جاري مي باشند.سدهاي مهم استان عبارتند از  سد بارزو  با حجم 92.5  ميليون متر مكعب در شهرستان شيروان، سد شيرين دره با حجم 90 ميليون متر مكعب در شهرستان مانه و سملقان، سد بيدواز با حجم 54 ميليون متر مكعب در شهرستان اسفراين، سد چري با حجم 5 ميليون متر مكعب در شهرستان فاروج.آبهاي زيرزميني استان نيز از 4303 حلقه چاه عميق، نیمه عمیق و دستی ، 637 رشته قنات و 3110 دهنه چشمه‌ تأمين مي‌گردد.  
منابع آبی استان در بخش کشاورزی شامل 41 رودخانه دائمی و فصلی، 3017 دهنه چشمه، 466 رشته قنات، 1979 حلقه چاه عمیق و نیمه عمیق می باشد.
  كل نزولات ساليانه استان 8.3  ميليارد متر مكعبي مي باشد كه 6.1  ميليارد متر مكعب تبخيز و 2.2 ميليارد متر مكعب آب قابل مديريت بوده كه از اين ميزان 1.33 ميليارد متر مكعب جاري مي شود.
استان خراسان شمالي داراي 124521 هكتار اراضي زراعي آبي و 161883 هكتار اراضي زراعي ديم  در سال زراعی 91-90 و نيز داراي 41295.06هكتار باغات در سال 1392 مي باشد. بيشتر سطوح اراضي آبي به كشت محصولاتي از قبيل غلات (گندم و جو ) ، گياهان صنعتي ( پنبه ، چغندرقند ، آفتابگردان ) و محصولات علوفه‌اي (يونجه ، ذرت) اختصاص دارد همچنين عمده باغات استان شامل انگور ، سيب ، گردو ، گيلاس و آلبالو مي باشد. در استان 33 نوع محصول زراعي و 26 نوع محصول باغي توليد مي شود و توليد كل محصولات زراعي آبي و ديم حدود 898505 تن و توليد محصولات باغي بالغ بر 238242.58 تن مي‌شود.79%  محصولات زراعي استان از اراضي آبي و 21% از اراضي ديم توليد مي شود. با توجه به شرايط اقليمي استان انواع محصولات سردسيري شامل غلات ، چغندرقند و محصولات نيمه گرمسيري شامل برنج و پنبه و از محصولات باغي گردو گيلاس ، سيب ، پسته وحشي و زيتون بعمل مي آيد. اين استان داراي 1414850 هكتار مرتع و نيز داراي 434550 هكتار جنگل ، بيشه زار و درختچه و 183636 هکتار کویر و بیابان مي باشد. پوشش گياهي مناطق ييلاقي بيشتر شامل خانواده گراس ها ، گندميان و بقولات مي باشد. همچنين پوشش گياهي مناطق قشلاقي بيشتر بصورت بوته زارها و از خانواده مركبان و كنوپودياسه است. پوشش گياهي مناطق جنگلي شامل سوزني برگ‎ها مثل ارس و پهن برگ ها مي باشد. جمعيت دامياستان براساس آمار سال 1392  شامل 134363رأس گاو و گوساله ، 2160519 رأس گوسفند و بره 475232 رأس بز و بزغاله و 3149 نفر شتر مي باشد. توليد كل گوشت مرغ استان در سال 1392 معادل 7608 تن بوده كه اين مقدار از 480 هزارقطعه مرغ بومي و 4832هزار مرغ گوشتي در 70 واحد صنعتي بدست مي آيد. استان داراي  4 واحد صنعتي مرغ تخمگذار بوده همچنین توليد شير در آن حدود 200341تن در سال بوده و توليد گوشت قرمز 26780 تن ، عسل 1099 تن ، گوشت مرغ 7608 تن، تخم مرغ 1370 تن و ماهي 1210 تن در سال 1392مي باشد.